Slider

schuilkerkonpagina

schuilkerk4-web

De schuilkerk in het Stedelijk Museum Vianen dateert van omstreeks 1650. Houten gemarmerde Toscaanse kolommen ondersteunen de overkapping, waarvan de beschilderingen – guirlandes met rozetten, festoenen en een duif – uit de 17e eeuw stammen. In de ovalen zijn een monogram van Maria, een stralenkrans met de letters IHS (afkorting van Jezus) en IOS (afkorting van Johannes) nog zichtbaar.


Een fraaie aanwinst voor de Schuilkerk   
In het kader van het ontzamelingsbeleid van Museum Catharijneconvent heeft het Stedelijk Museum Vianen begin augustus 2014 twee eikenhouten kerkbanken (1825-1849) geschonken gekregen. Zij hebben een definitieve plaats in de Schuilkerk gekregen.

Een van de uitgangspunten van het collectiebeleidsplan van Museum Catharijneconvent is het ontzamelen van deelcollecties. Na het grondig doorlichten van de deelcollectie Groot Varia - voorwerpen die samenhangen met het interieur van kerken - bleek een groot aantal sinds lange tijd ongebruikt in het depot te staan. Hiervan wilde het museum afstand doen. Volgens de leidraad voor het afstoten van museale objecten (LAMO) werden de voorwerpen aangeboden aan musea via een databasewebsite van de Rijksdienst Cultureel Erfgoed. Met een korte motivatie heeft het SMV gereageerd op de kerkbanken vermeld op deze website. De Schuilkerk in het museum bleek een goede motivatie te zijn en zo kregen de antieke kerkbanken een nieuw onderkomen



 

De Reformatie
Met de invoering van de Reformatie werd de uitoefening van de rooms-katholieke eredienst door de calvinistische overheid verboden. Het gevolg hiervan was dat rooms-katholieke gelovigen zich genoodzaakt zagen hun missen in het "geheim" op te dragen. Dit gebeurde vooral bij particulieren aan huis. Na 1648 werd de eredienst oogluikend toegestaan in kerken die van buitenaf niet als zodanig herkenbaar waren. Zo ontstonden in ons land tal van schuilkerken.
Het altaar bevond zich aan de rechterzijmuur, waarin nu nog enkele nissen aanwezig zijn. Men kon als de mis werd opgedragen door het koeienoog (l’oeil-de-boeuf) zien of er ongewenste binnendringers in aantocht waren.

Adriaan Bouvaeus
In 1652 was het pand in het bezit van de Jezuïet pater Adriaan Bouvaeus. Hij genoot een grote bewegingsvrijheid door zijn vriendschap met de kasteelheer van Batestein Johan Wolfert van Brederode. De Brederodes hadden de aanwezigheid van rooms-katholieke geestelijken reeds jaren geduld. Waarschijnlijk was pater Bouvaeus verantwoordelijk voor de inrichting van de kerk. Op zondag werd voor ongeveer 100 parochianen de mis opgedragen.
Ruim 150 jaar werd hier gekerkt, eerst door Jezuïeten, na hun verbanning in 1730 door de seculiere geestelijkheid. In 1807 werd de schuilkerk opgeheven.

Restauraties
In de 19de en 20ste eeuw vonden veel veranderingen plaats, waarbij in de kerkzaal kamers werden aangebracht en de vloeren vernieuwd. De voorgevel werd aan het eind van de 19e eeuw gepleisterd.
In 1992 werd het pand na een bouwhistorisch onderzoek gerestaureerd en kreeg het de huidige bestemming: het Stedelijk Museum Vianen.

 

Wilt U meer weten, neem dan contact met ons op