Van Grote Geus tot Joke Smit
2022-09-05 - 2030-09-05 | Stedelijk Museum Vianen, Voorstraat 97, Vianen
De vaste collectie van het museum is onderverdeeld in drie hoofdthema’s: Vrijheid en tolerantie, Kunst en cultuur en Water en wind.
De thema’s volgen grotendeels de indeling van de cultuur en geschiedenis van Nederland zoals deze is ondergebracht in de Canon van Nederland: De Opstand, schilderkunst in de 17e eeuw en emancipatie in Nederland.
Daarnaast is er aandacht voor het thema ‘water’ zoals dat historisch gezien de ontwikkeling van Nederland, en speciaal de Gemeente Vijfheerenlanden waar Vianen deel van uitmaakt, in belangrijke mate heeft bepaald.

Uit de collectie: Tijl Uilenspiegel
De Belgische Franstalige schrijver Charles de Coster (1827–1879) publiceerde in 1867 de historische roman La légende et les aventures héroiques, joyeuses et glorieuses d’Ulenspiegel et de Lamme Goedzak au pays de Flandres et ailleurs. In het Nederlands: De legende en de heldhaftige, vrolijke en roemrijke avonturen van Uilenspiegel en Lamme Goedzak in het land van Vlaanderen en elders.
Coster haalt het verhaal van oorspronkelijk Duitse origine – geschreven rond 1500 – uit zijn middeleeuwse context en plaats het aan het begin van de 80-jarige oorlog in de Spaanse Nederlanden met Tijl als Vlaamse vrijheidsheld die vecht tegen de kerkelijke en de Spaanse heerschappij van Filips II van Spanje en diens landvoogd, de hertog van Alva.
Stedelijk Museum Vianen toont in de wintermaanden 2023/2024 uit eigen collectie een aantal publicaties van Tijl Uilenspiegel waarin episodes uit de Opstand aan de orde komen, zoals contact met Hendrik van Brederode (de Grote Geus), de beeldenstorm en de inname van Den Briel door Willem II van der Marck (Admiraal Lumey), een volle neef van Hendrik.
Het museum heeft tevens een prachtig poppenspel van Tijl Uilenspiegel in langdurig bruikleen van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

Healing
2024-07-01 - 2027-07-01
Het centrale thema in de tentoonstelling ‘Marcel Pinas & Isan Corinde – Hedendaagse kunst uit Suriname’ en in het publieksprogramma is ‘healing’. Hoe ga je om met het slavernijverleden zodat het niet meer jouw leven bepaalt? Dit thema wordt op artistieke wijze onderzocht, maar biedt ook ruimte voor gesprek en reflectie.
Via deze webpagina komt u op een extra website met video-fragmenten van interviews met verschillende sprekers die iets vertellen over hun ervaringen met racisme, discriminatie, uitbuiting en/of mentale gezondheid m.b.t. het slavernijverleden.
KLIK HIER OM DIRECT NAAR DE EXTRA WEBSITE TE GAAN
Interviews met:

Werner van den Belt, curator van de tentoonstelling en artistiek-leider Stedelijk Museum Vianen
kunstenaars van de tentoonstelling Marcel Pinas en Isan Corinde
Mercedes Zandwijken, directeur van de De Keti Koti Tafel
Stevland Rudge, (mede)oprichter stichting Black Men Talk
docenten en leerlingen Basisschool Vijfheerenlanden
Sandra van den Berg, stichting CoMensha
Franky Bundel, museumeducator/ kunstenaar en werkzaam bij Cultuur en Erfgoed bij de Provincie Utrecht

Samen met kunstenaar Isan Corinde en cultuurcoaches van Bindkracht heeft het museum een educatief programma opgesteld voorafgaand aan de tentoonstelling. Het doel van dit educatieve programma was om kinderen in het Herdenkingsjaar Slavernijverleden kennis te laten maken met de reis en de ervaringen die de tot slaaf gemaakten hebben moeten doorstaan. Deze verhalen en gebeurtenissen zijn met name gefocust op de overleveringen van het gedwongen vervoer van Afrika naar de koloniën in de West.
Deze pagina vormt de verslaglegging van het programma en dient als voorbeeld voor educatieve vervolgtrajecten.

Verre oorden - Nederlandse kunstenaars op reis
2026-03-28 - 2026-07-12 | Stedelijk Museum Vianen, Voorstraat 97, Vianen
In de tentoonstelling Verre Oorden worden schilderijen, tekeningen en prenten getoond die geïnspireerd zijn op de reis van Nederlandse kunstenaars. Sommige werken tonen een nauwkeurige registratie van de omgeving zoals deze zich aan de kunstenaar presenteerde. In andere werken liet de kunstenaar meer ruimte voor eigen interpretatie.

Het vertrekpunt van de tentoonstelling was het werk van Marius Bauer (1867-1932) uit de collectie van gemeente Vijfheerenlanden. Bauer was een kunstenaar die veel tijd doorbracht over de hele wereld, en die veel succes oogstte met zijn verbeeldingen geïnspireerd door zijn verre reizen. Maar in de tentoonstelling blijft het niet bij het werk van Bauer. Het werk van kunstenaars die de hele wereld over reisden kom aan bod. Wijnand Nieuwenkamp (1874-1950) reisde niet alleen zes keer naar Nederlands-Indië, maar naar andere landen, waaronder India – en van beide bestemmingen is dan ook werk te zien. Twee schilderijen van Philip Zilcken (1857-1930) tonen een inkijkje in de werkpraktijk van kunstschilders. Een kleine studie toont de verkenning van het onderwerp dat hij in een groot schilderij uitwerkte. De schilderende broers Jaap (1876-1969) en Willem (1892-1980) Dooijewaard reisden beiden, maar zowel hun stijl als onderwerpkeuze liep uiteen.
Waar de meeste kunstenaars studiereizen maakten waar ze hun inspiratie opdeden, is ook werk te zien van kunstenaars die emigreerden. Johan ten Klooster (1873-1940) migreerde van Nederlands-Indië naar Nederland, terwijl Herman Gouwe (1875-1965) juist van Nederland naar Tahiti emigreerde.
Kortom, Verre oorden neemt je mee op een denkbeeldige reis langs bestemmingen over de hele wereld, en laat zien hoe kunstenaars hun inspiratie haalden van over de hele wereld.
Verder te doen:
Tijdens de tentoonstelling is er een programma van aanvullende (educatieve) activiteiten. In een lezingenreeks over het thema oriëntalisme wordt door drie verschillende sprekers verschillende aspecten uit de doeken gedaan. Zo is er in de eerste lezing, naast een objectieve bespreking van het fenomeen oriëntalisme, ook aandacht voor de kritiek daarop. De tweede lezing gaat over het oriëntalisme in het werk van Marius Bauer. In de derde en laatste lezing wordt het bijzondere verhaal verteld van ontdekkingsreiziger Alexine Tinne, die als reizende, onderzoekende fotografe een grote uitzondering was in een mannenwereld.
Het muzikale programma van KleinKunstpodium staat ook in teken van reizende klanken. Ga bijvoorbeeld mee op reis door Italië, Spanje en Latijns-Amerika en laat je verrassen.
Als laatste is er bijzondere aandacht voor ouderen met dementie in het deelproject ‘Onvergetelijke Oorden’, waarbij naar aanleiding van reisherinneringen en zintuig-prikkelende materialen gewerkt wordt. Onvergetelijke Oorden wordt gerealiseerd in samenwerking met zorginstellingen Hof van Batenstein in Vianen en Brinkhoef in Hoef en Haag.

Maluku/Belanda
2026-07-25 11:00 - 2026-12-06 16:00 (Europe/Amsterdam) | Stedelijk Museum Vianen, Voorstraat 97, Vianen
Wat begon als een gedwongen tijdelijke migratie, groeide uit tot een blijvende aanwezigheid. Inmiddels vormen Molukse Nederlanders een onmiskenbaar en waardevol onderdeel van de Nederlandse samenleving, waarbij zij hun culturele identiteit en erfgoed op krachtige wijze hebben behouden en doorgegeven.
MALUKU/BELANDA belicht de relationele geschiedenis tussen Nederland en de Molukken, waaraan persoonlijke verhalen worden gekoppeld door de ogen van drie à vier generaties Molukse Nederlanders (vanaf 1951). Aan de hand van de centrale thema’s ‘gedwongen migratie’, ‘protest’ en ‘identiteit’ wordt inzicht geboden in de ervaringen van aankomst, de strijd voor erkenning en zelfbeschikking, en het behoud van de Molukse cultuur binnen de Nederlandse samenleving.
Tegelijkertijd biedt de tentoonstelling een podium aan hedendaagse, lokaal gewortelde Molukse kunstenaars, die vanuit een eigentijds perspectief reflecteren op deze thema’s en zo een brug slaan tussen verleden en heden. Tip: Om optimaal te genieten van de tentoonstelling raden we aan om een koptelefoon mee te nemen om de audio te beluisteren die is ingesproken door mensen van wie wij dierbare bezittingen mochten lenen. Deze kan je in de tentoonstelling horen door een QR-code te scannen.
Wij bieden een aanvullend programma aan met interessante lezingen en workshops die aansluiten bij de inhoud van de tentoonstelling:
Zondag 9 augustus – Evenement: ‘Mijn Verhaal’ met gastspreker Otjep Hully en muziek van Lisa Noya met Wim Lohy, Daniel Bloem Berretty en Dylano Blok Umarella
Zondag 13 september – Waaierworkshop: maak je eigen Maluku-waaier
Donderdag 17 september – Themalezing: ‘Waar de weg ons brengt’, thema: Gedwongen migratie
Donderdag 22 oktober – Themalezing: ‘Stil verdriet, samen gedragen’, thema: Verzet
Donderdag 26 november – Themalezing: ‘MAJU (voorwaarts), thema: Identiteit
