Stedelijk Museum Vianen

Voorbij de onschuld - kunst op papier in de 21ste eeuw
2022-03-12 - 2022-06-12
Het eerste museale overzicht van kunst op papier in de 21e eeuw. Deze kunst is geëngageerd en activistisch. Het gaat ergens over. Dat kan ook bijna niet anders na nine-eleven, de voortdurende ongelijkheid in de wereld, de vluchtelingenproblematiek, klimaatveranderingen en Covid-19.

De opzet van de tentoonstelling is chronologisch. Kunstenaars geboren in de jaren 50 zijn opgegroeid met andere uitdagingen dan die in de jaren 60 en 70. Steeds meer groeide het besef dat de kunstenaar onderdeel was van een veel grotere wereld. Geen eilandje meer, naast het geloof dat je wel degelijk misstanden in de samenleving kunt aankaarten. Niets doen is geen optie meer.
Op Voorbij de onschuld zie je kunstwerken van Marlene Dumas en Marc Mulders, geboren in de jaren 50, tot Carlijn Kingma en Tasio Bidegain, geboren rond de eeuwwisseling. Hoe gaan zij om met de wereld van vandaag? De tentoonstelling over vrije keuzes van kunstenaars past in een traditie van Vianen als Vrijstad die zich eeuwenlang met eigen wetten autonoom wist te houden tussen Holland en Gelre en een vrijhaven was voor vrijdenkers.
Kunstenaars op de tentoonstelling: Stan Klamer, Marlene Dumas, Nour-Eddine Jarram, Marc Mulders, Koen Vermeule, Rob Voerman, Siemen Dijkstra, Erik van Lieshout, Carlijn Mens, Natasja Kensmil, Maayke Schuitema, Raquel Maulwurf, Rik Smits, Susanna Inglada, Natalia Ossef, Guy Vording, Carlijn Kingma en Tasio Bidegain.
De tentoonstelling komt mede tot stand dankzij de kunstenaars, Gemeente Vijfheerenlanden, Triton Collection Foundation, Livingstone Gallery, Galerie Maurits van de Laar, Mark Smit Kunsthandel, Borzo Gallery, Allard Wildenberg Art Projects, Schunck Heerlen, Rijksmuseum Twenthe en diverse particuliere collecties.

Beatrix in beeld - staatsieportretten en vrij werk
2021-10-20 - 2022-02-27
Het Stedelijk Museum Vianen viert haar 50 jarig bestaan met de jubileumtentoonstelling Beatrix in beeld. Daarin wordt een grote selectie staatsieportretten getoond met onder andere de zeefdruk van ‘Beatrix met hoed’ door Carla Rodenberg, het ‘frontaal borststuk in regenjas’ van Marte Röling evenals het prachtige portret van Herman Gordijn uit 1982 gemaakt voor de Raad van State. Uniek is dat ook voorstudies voor oorspronkelijke werken zijn te bewonderen.

Mede dankzij bruiklenen van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de Koninklijke Verzamelingen kunnen bovendien werken van bijvoorbeeld Bob Bruijn, Ger van Elk, Jeroen Henneman en Andy Warhol worden getoond. Er zijn talloze andere schilderijen, foto’s en beelden van prinses Beatrix gemaakt. Bijzondere aandacht is er ook voor ontwerpen van postzegels en munten, met ontwerpen van Auke de Vries, Peter Struycken, Irma Boom en Berend Strik.

Vianen heeft van oudsher een warme band met de Oranjes en het koningshuis. Hiervan getuigen ondermeer de jeugdvriendschap tussen Willem van Oranje en Hendrik van Brederode al in de 16e eeuw. In 1993 werd het museum in het huidige pand Voorstraat 97 feestelijk geopend door prinses Margriet. In 2013 waren koning Willem-Alexander en koningin Máxima op bezoek in Vianen vanwege hun provincietour.

Met de tentoonstelling Beatrix in beeld, verwacht het Stedelijk Museum Vianen niet alleen fans van het koningshuis, maar ook liefhebbers van 20e-eeuwse kunst en vormgeving aan te spreken. De tentoonstelling heeft nationale allure en is te bezichtigen van 16 oktober tot en met 31 januari 2022.
De tentoonstelling is mede tot stand gekomen dankzij Gemeente Vijfheerenlanden Kunst en Cultuurfonds, BoazBank Beheersfonds en Hoogsteder Museum Stichting.

Buitenexpositie Boogbrug Vianen
2021-09-23 - 2022-05-01
Op 23 september 2021 start de buitenexpositie ‘Boogbrug Vianen’. Rijkswaterstaat en het Stedelijk Museum Vianen organiseren de expositie vanwege de verwijdering van de brug. Bezoekers kunnen wandelen of fietsen langs een serie met 12 grote borden waarop een mix staat van historische, kunstzinnige en informatieve foto’s. Met prikkelende vragen of anekdotes. De borden staan aan beide kanten van de brug.

Sascha Oskam, omgevingsmanager Rijkswaterstaat vertelt: ‘De Boogbrug is niet alleen een icoon die jarenlang het landschap bepaalt, veel mensen hebben ook persoonlijke herinneringen aan de brug. Nu de verwijdering van stalen boogconstructie dichterbij komt, neemt de wens uit de omgeving dan ook toe om een waardig afscheid te organiseren. Vanuit Rijkswaterstaat zochten we hiervoor de samenwerking op met het Stedelijk Museum Vianen. De expositie is geschikt voor jong en oud en laagdrempelig van opzet. Ook is de expositie is vrij toegankelijk/gratis.’

Onderdeel van de expositie is een ‘challenge’ waarin Rijkswaterstaat en het Stedelijk museum, jong en oud uitdagen om een kunstwerk van de brug te maken en in te sturen. De invulling van het kunstwerk staat daarbij vrij. Van een tekening of een knutselwerk tot een foto of een muziekstuk.

Trouwe viervoeten - dierenportretten van Otto Eerelman
2020-09-27 - 2021-01-31
Aaibare puppies met glanzende ogen en natte neuzen, gesoigneerde windhonden en stoere Duitse herders. Ontdek in de tentoonstelling Trouwe viervoeter naast honden ook paarden en exotische dierenportretten van de 19e-eeuwse schilder Otto Eerelman, de ‘Rembrandt van het Noorden’.
Huisdieren als gezelschapsdieren raakten in de tweede helft van de 19e eeuw in de mode bij rijke burgers. De Groningse Otto Eerelman (1839-1926), onder andere opgeleid bij Lourens Alma Tadema, sprong in die markt door deze huisdieren te vereeuwigen.
De schilder had een succesvolle carrière. Vanaf 1880 kreeg hij opdrachten van het Koninklijk Huis en al tijdens zijn leven ontving hij waardering. Eerelman tekende en schilderde voornamelijk honden en paarden. Daarnaast zie je ook exotischere dierenportretten, zoals een orang oetan uit de collectie van ARTIS en een leeuw van de Universiteitsbibliotheek Leiden. Een van de topstukken in de tentoonstelling is het zelden getoonde en bijna 2 meter lange bruikleen uit de collectie van het Koninklijk Huis: Wilhelmina te paard voor een wapenschouw op de Renkumse heide.

Plastic Fantastic! 60 jaar Barbie
2019-12-15 - 2020-04-01
‘s Werelds beroemdste modepop is 60 jaar geworden. Barbie is een icoon en heeft menig meisjeskamer sinds 1959, toen de pop voor het eerst in de Verenigde Staten werd uitgebracht, gevuld. Gedurende tientallen jaren is Barbie altijd meegegaan met de tijd en in de overzichtstentoonstelling Plastic Fantastic! 60 jaar Barbie laat het museum zien hoe het schoonheidsideaal en de Barbie van de jaren 60 tot vandaag de dag zijn veranderd. Het museum presenteert ruim honderd Barbies waaronder de klassiekers Malibu Barbie en Barbie Superstar. Ook zijn de zeldzame allereerste Barbie uit 1959 en de voorloper, de Duitse Bild Lilli, te zien.
In Plastic Fantastic! 60 jaar Barbie zien we de pop in allerlei verschillende rollen en outfits. Barbie ging verder dan stilzitten en mooi zijn, zij werd astronaut, kreeg een eigen auto en werd zelfs transgender. Natuurlijk zijn vriend Ken, die in 1961 gelanceerd is in de Verenigde Staten, zusje Skipper en Barbies vrienden ook vertegenwoordigd in de tentoonstelling.

Guda Koster - Vals plat
2019-05-28 - 2019-09-01
Guda Koster maakt installaties, sculpturen en foto’s waarin kleding een belangrijke rol speelt. Zij belicht niet de functionele kant van kleding, maar de booschap die ervan uitgaat. Kleding weerspiegelt vooral identiteit en sociale status, maar kleding kan ook gezien worden als beeldende kunstvorm die uitdrukking geeft aan de manier waarop we onszelf zien en aan welke relatie we hebben met de ons omringende wereld.
Guda Koster is internationaal bekend; haar werk verscheen in het New Yorkse tijdschrift Mystery Tribune en zij werd gevraagd een vitrine met zeven beelden in spijkerstof in te richten in een winkelcentrum in Hong Kong. Kosters beelden, installaties en foto’s, waarin zij vaak zelf figureert, bevinden zich op de snijvlakken van fotografie, mode, beeldhouwkunst en performance. Het dagelijkse leven en hoe mensen hun identiteit en sociale positie in mode uitdrukken zijn thema’s in haar werk. De geabstraheerde beelden die zij creëert, waarbij gezichten altijd bedekt zijn, zijn surrealistisch, grappig en vervreemdend.

Koster (Alkmaar, 1957) studeerde aan de Witte Leli in Amsterdam. Haar werk is opgenomen in de collecties van KPMG, CBK Groningen en Zorgcollectief Drenthe. Zij exposeert regelmatig in binnen-en buitenland en doceert aan de Nieuwe Akademie Utrecht.

Kroonjuwelen van Jan Blanken
2018-07-17 - 2018-10-28
Om deze beroemde inwoner van Vianen en pionier onder de waterbouwkundigen aan de vergetelheid te onttrekken is er in het Stedelijk Museum Vianen een tentoonstelling aan Jan Blanken en zijn innovatieve werken gewijd. Zoals bekend zijn namen als Leeghwater (droogmakerijen) en Lely (afsluitdijk) onlosmakelijk verbonden aan indrukwekkende waterwerken. Echter, Jan Blanken is minstens zo bepalend, zo niet invloedrijker geweest op de vormgeving van het Nederlandse landschap. Veel van zijn werken kunnen we, door zijn innovatieve vindingen en creativiteit, bestempelen als kroonjuwelen van land- en watermanagement.
In de tentoonstelling Kroonjuwelen van Jan Blanken wordt aan de hand van diverse unieke modellen, objecten, schilderijen, prenten en kaarten uitgebreid ingegaan op zijn innovatieve vindingen zoals waaiersluizen, het droogdok in Hellevoetsluis, de aanleg van het Zederik kanaal, het Noord-Hollands kanaal en een vijftiental objecten die nu nog beleefbaar zijn in en rond de Vijfheerenlanden.
Hoe belangrijk Jan Blanken is geweest, getuigen zijn vele onderscheidingen: onder meer de Orde van de Rode Adelaar van Pruisen, de Orde van de Nederlandse Leeuw en de Orde van het Legioen van Eer. Om meer bekendheid te geven aan wat deze unieke persoon voor Nederland heeft betekend, is aan de Jan Blankenweg in Vianen een informatief monument geplaatst.

Herman Brood - portretten van Vianezen
2018-04-08 - 2018-07-01
Op zaterdag 29 augustus 1998 bracht Herman Brood een bezoek aan Vianen en schilderde toen portretten van Vianezen. Voor 500 gulden konden inwoners van Vianen een ter plekke geschilderd portret kopen. Twintig jaar later was het onduidelijk waar die unieke portretten zijn gebleven. De zoektocht naar de tien portretten had nog heel wat voeten in de aarde, vertelt conservator Afiena van IJken. “We begonnen in januari met oproepen op social media en andere media. Al snel meldden drie mensen zich, maar daarna stopte het even.”

Wat later kreeg Van IJken een lijstje met de tien personen die zich in 1998 hadden ingeschreven op het stadhuis. “Dat maakte de zoektocht een stuk makkelijker. Die namen heb ik via social media kunnen traceren en ik heb hen gevraagd of ze mee wilden doen aan de tentoonstelling. Iedereen was ontzettend genereus.”

Het laatste werk kwam afgelopen weekend pas boven water. “Het ging om één van twee portretten die iemand van zijn twee kinderen had laten maken. De eigenaar zei dat hij ze op zolder had liggen maar dat hij er één niet kon vinden. Die heeft het laatste portret uiteindelijk op zolder gevonden. Na twintig jaar verwacht je niet dat je ze allemaal kunt terugvinden, dus ik was wel verbaasd.” Met het portret ‘Barbara’ heeft het museum nu alle portretten in huis. Vanaf 8 april zijn die voor het eerst te zien in de tentoonstelling over Herman Brood.

Door het doel geraakt - Beelden van Nelson Carrilho
2017-09-03 - 2018-01-07
In de tuin van het Stedelijk Museum Vianen is de tentoonstelling ‘Door het doel geraakt’ te zien, een expositie van de beelden van Nelson Carrilho. Carrilho (Curaçao, 1953) maakt figuratieve beelden waarin hij door middel van lagen brons de multiculturele samenleving onderzoekt.

Rembrandt in zwart-wit
2017-09-02 - 2018-01-07
Rembrandt komt vandaag naar de Lekstad in de vorm van 100 etsen. Vanaf zondag zijn deze te bewonderen in het Stedelijk Museum aan de Voorstraat. De etsen komen uit de collectie van verzamelaar Jaap Mulders. Hij verzamelt al 30 jaar Rembrandt-etsen.

Conservator Afiena van IJken: ,,Het publiek krijgt zelden de kans om zo’n kwalitatief hoogstaande privéverzameling te bekijken. We zijn er supertrots op dat het ons is gelukt.’’

1000 jaar riviervaart op de Lek: van statenjacht tot sleepboot
2017-05-25 - 2017-08-20
Stedelijk Museum Vianen sluit zich aan bij de Nationale Sleepbootdagen met een tentoonstelling over 1.000 jaar riviervaart op de Lek. De kern van deze tentoonstelling met de ondertitel ‘Van statenjacht tot sleepboot’, zijn de schilderijen van de Rotterdamse kunstenaar Cees van Hal.
Dat deze schilderijen zelfs in Panorama Mesdag wekte de interesse van de conservator van het Stedelijk Museum, Afiena van IJken. Met medewerking van de stichting Nationale Sleepbootdagen Vianen, stichting Tot Behoud van de Sleepboot Amicitia, het Binnenvaartmuseum Maasbracht en Dordrecht en een aantal inwoners van Vianen, zal er in het Stedelijk Museum een interessante tentoonstelling worden gehouden. De expositie wordt een combinatie van scheepsmodellen waarbij ingegaan wordt op de techniek en de historie van Vianen als knooppunt van waterwegen.
Uiteraard worden de Sleepbootdagen niet vergeten. Modelbouw van een aantal sleepboten, herinneringsschildjes van de VDMS, tinnen modellen en foto’s van de Sleepbootdagen uit vervlogen tijden. Ook de nautische geschiedenis van Vianen wordt zichtbaar. Een model van de Anjo, de laatste woonboot die Vianen in 1988 heeft verlaten en waarop de familie Vuurens jarenlang heeft gewoond, zal bij de Vianees nostalgische gevoelen losmaken.

Paul de Reus - beelden en tekeningen
2016-11-12 - 2017-01-29
Een reusachtige kosmonaut is neergedaald in Vianen Stedelijk Museum Vianen. De kosmonaut is zo groot dat hij van buitenaf naar de eerste verdieping van het museum moest worden getakeld. Het 2.75 meter hoge beeld maakt deel uit van de expositie Paul de Reus. Beelden & tekeningen. De Reus (1963) maakt zowel reusachtige als piepkleine beelden van mensen en alledaagse voorwerpen. In de tentoonstelling zijn 22 beelden en 20 tekeningen te zien.
Zijn werk bevindt zich in collecties van musea als het Stedelijk Museum Amsterdam en het Groninger Museum. Ook in de openbare ruimte staan beelden van de kunstenaar, zoals in Almere Haven en Den Haag. Afiena van IJken is blij dat het museum de beelden en tekeningen mag exposeren. “Vooral omdat zijn kunst benaderbaar is en zijn werk niet zelden sterke emotiewisselingen oproept.”

De Brederodes en de kunsten
2016-06-10 - 2016-10-30
In de tentoonstelling De Brederodes en de kunsten toont het Stedelijk Museum Vianen in de zomer van 2016 het roemrijke geslacht als mecenassen van de kunsten, als eigenaren van indrukwekkende onderkomens en opdrachtgevers van vele kunstvoorwerpen en verbouwingen aan hun huizen die hun faam en rijkdom kracht bijzetten. Ondanks het uitsterven van het Brederodegeslacht in 1679 en de verwoesting van kasteel Batestein in 1696 zijn er veel objecten van deze roemrijke familie in Europa bewaard gebleven. Vele van deze schitterende kunstvoorwerpen zullen voor enkele maanden opnieuw in Vianen te zien zijn.

Vianen in lego - Stadsrechten
2016-04-03 - 2016-05-29
Vianen in Lego – Stadsrechten behandelt hoe Vianen aan zijn stadsrechten kwam én laat de mooiste Vianense monumenten in LEGO zien.
Deze tentoonstelling wordt georganiseerd in een samenwerkingsverband tussen de historische verenigingen van Rhenen, Wijk bij Duurstede en Vianen, en de drie musea in deze plaatsen. In Vianen is er ook een Legobouwwedstrijd aan verbonden voor de jeugd t/m 12 jaar!

Gently down the stream - Nanette Kraaikamp
2015-09-13 - 2015-12-06
Kunstenaar Nanette Kraaikamp neemt in de expositie Gently Down the Stream van 13 september tot en met 6 december in het Stedelijk Museum Vianen de bezoeker mee naar een geheimzinnige tijd. Kraaikamp (Bussum, 1978) specialiseerde zich in 2001 aan de Hogeschool voor Kunsten Utrecht in de tekenkunst. Zij exposeerde haar werk onder andere bij De Nederlandsche Bank in Amsterdam en Museum Hilversum.
Kraaikamps tekeningen op veelal grote formaten papier zijn onder andere gebaseerd op 19e-eeuwse foto´s en tonen mensen, dieren en natuur. De titel van deze expositie komt uit het negentiende-eeuwse Engelse kinderliedje Row, row, row your boat. Het gaat Kraaikamp om de onderliggende betekenissen, over filosofische concepten zoals vergankelijkheid. De bezoeker kan een eigen betekenis geven aan de tekeningen, Kraaikamp geeft slechts een suggestie waar de gedachten naar toe kunnen wandelen.

Vianen in de Tweede Wereldoorlog
2015-04-12 - 2015-08-30
De zoektocht in Vianen naar herinneringen uit de oorlog hebben een paar unieke objecten opgeleverd die voor het eerst in zeventig jaar tentoongesteld worden. Stuk voor stuk getuigenissen die ons op een indringende wijze doen beseffen hoe waardevol vrijheid is. Naast de sigaar en de rol met sterren zijn er ook objecten te zien uit de Lekstad zelf, zoals het Duitse bord waarop mensen wordt verboden de Lek over te steken.
Ook is er aandacht voor het verhaal van private Jack Goodman, die op 6 oktober 1944 dood gevonden wordt in de Lek bij Vianen. Deze Britse parachutist had meegevochten in operatie Market Garden en zijn lichaam was met de rivier meegevoerd. Wie was deze soldaat?
En dan de familie Salomon, de enige Joden uit Vianen, die een borstelfabriek hadden en op de vlucht bij Mechelen in België op de trein naar Auschwitz gezet werden. Wat weten we over hen? Maar ook het bombardement op een hotel aan de Voorstraat tegenover het stadhuis, waarbij een 2-jarig jongetje omkwam. De bomscherven zijn altijd bewaard gebleven. Wat is het verhaal achter dit bombardement?
Dit, en nog veel meer verhalen, foto’s en filmbeelden van oorlogsgetuigen uit Vianen, Everdingen, Hagestein en Zijderveld doen de geschiedenis indrukwekkend herbeleven.
